دوكتور شفیقه یارقین «دیباج» نامی بیلن مشهور شاعر، یازووچی، تحقیقاتچی و تیل ـ ادبیات استادیدیر. او، میلادي 1955- ییل، 24-نوامبر کونی افغانستاننینگ سرپل ولایتی، قاضیخانه گذریده توغیلگن. او، ملی شورا یېتینچی دور سرپل اولوسی وکیلی و رحمتلی داکتر محمودی باشچیلیگیدهگی ملی شورا اپوزیسیونی عضوی میرزا محمدقاسم قاضیزاده «برق»نینگ قیزیدیر. باشلنغیچ(ابتدایی) اۉقوو دورینی مزارشریفده سلطانه رضیه لیسهسیده، اۉرته و لیسه اۉقوونی اېسه کابلنینگ رابعه بلخی لیسهسیده بیتیرگن. سۉنگ، هجري قویاش 1355 ییلده کابل بیلیم یورتی ژورنالیزم بۉلیمینی بیتیریب چیققن.
دكتور یارقین میلادي 1999- ییلی، اۉزبېکستان جمهورلیگی فنلار اکادمیهسی میرعلیشیر نوایی نامیدهگی تیل و ادبیات انستیتوتیدن، فیلالوژی( تیل و ادبیات) بۉییچه دوكتورلیک (phd) درجهسینی آلگن.
دکتور یارقین اۉز علمي و مدني فعالیتی دوامیده افغانستاننینگ مهم اداره و مؤسسهلریده تورلی مسؤول وظیفهلرنی بجریب کېلگن. جملهدن افغانستان علوم اکادمیسیده علمي عضو، سنا مجلسیده نشرات و تبلیغات رئیسی، افغانستان رادیو- تلویزیونیده ادبي پروگراملر باشقرووچیسی، خاتین-قیزلر وزارتیده مسلکی معین، معارف وزارتیده تربیه ایشلری رئیسی همده علمي کېنگش(شورا) رئیسی بۉلیب ایشلهگن. مهاجرت دورهیده اېسه اۉزبېکستان فنلار اکادمیهسی تیل و ادبیات انستیتوتیده کته علمي عضو اۉلهراق، بیر نېچه ییل ایشهلگن.
دكتور شفیقه یارقین دری، پشتو و اۉزبېکچهنی یخشی بیلهدی. شعر، حکایه، تحقیق، ترجمه و لغتچیلیک ساحهلرده کۉپلب اثرلر یرهتگن. او، افغانستان اۉزبېک و دری ادبیاتینینگ تانیقلی سیمالریدن بیری سنهلهدی. ٲینیقسه ظهیرالدین محمد بابر و میرعلیشېر نوایي میراثینی تانیتیشده مهم خدمتلر قیلیب کېلگن.
دكتور شفیقه یارقین افغانستان، ایران و اۉزبېکستان اۉلکهلری علمي و مدني ادارهلریدن تورلی اعتبارلی ساورین(جایزه) و مداللرنی قۉلگه کیریتگن. جملهدن دوكتور محمد معین خلقارا اعتبارلی ساورینی، ملالی مدالی، غازی میربچهخان مدالی و محمد حلیم یارقین بیلن بیرگه تٲلیف اېتکن «فرهنگ اوزبیکی به فارسی» کتابی اوچون، هجري ۱۳۸۶- ییلی تهران خلق ارا کتاب کۉرگزمهسیده، «ییلنینگ ۱۰ ته اېنگ یخشی کتابی» جایزهسینی آلگن.
دكتور شفیقه یارقیننینگ شهر، حکایه، تحقیق، ترجمه، متن شناسلیک و اهتمام
اثرلری سانی چمهسی(تخمین) ۴۰ عنوان کتاب و رسالهدن آشهدی.
ترجمه فارسی:
شفیقه یارقین مشهور به «دیباج»، شاعر، نویسنده، پژوهشگر و استاد زبان و ادبیات، در ۲۴ نوامبر ۱۹۵۵ در گذر قاضیخانه ولایت سرپل افغانستان زاده شد. او دختر محمدقاسم قاضیزاده «برق» است. آموزش ابتدایی
را در لیسۀ سلطانه رضیۀ مزارشریف، دورۀ متوسطه و لیسه را در لیسۀ رابعه بلخی کابل به پایان رساند و سپس در سال ۱۳۵۵ از فاکولتۀ ژورنالیزم دانشگاه کابل فارغ شد. دکتور یارقین در سال ۱۹۹۹ درجۀ دکترای زبان و ادبیات را از انستیتوت زبان و ادبیات میرعلیشیر نوایی اکادمی علوم جمهوری اوزبیکستان دریافت کرد.
او در طول چند دهه فعالیت علمی و فرهنگی، در نهادهای مهم افغانستان وظایف برجستهای برعهده داشته است؛ از جمله عضویت علمی در اکادمی علوم افغانستان، ریاست نشرات و تبلیغات مجلس سنا، مدیریت برنامههای ادبی رادیو تلویزیون افغانستان، معینیت مسلکی وزارت امور زنان، ریاست امور تربیتی وزارت معارف و ریاست شورای علمی وزارت معارف. وی همچنین در دورۀ مهاجرت، عضو ارشد علمی اکادمی علوم اوزبیکستان بود.
دکتور شفیقه یارقین به زبانهای دری، پشتو و اوزبیکی تسلط کامل دارد و آثار فراوانی در عرصه شعر، داستان، تحقیق، ترجمه و فرهنگنویسی پدید آورده است. او از چهرههای شناختهشدۀ ادبیات اوزبیکی و دری افغانستان بهشمار میرود و در زمینه معرفی میراث فرهنگی و ادبی آسیای میانه، بهویژه آثار ظهیرالدین محمد بابر و میرعلیشیر نوایی، نقش مهمی داشته است.
وی برنده جوایز و افتخارات متعددی از افغانستان، ایران و اوزبیکستان شده است؛ از جمله جایزۀ بینالمللی دکتر محمد معین، مدال ملالی، مدال غازی میربچهخان و جایزۀ بهترین کتاب سال ایران برای «فرهنگ اوزبیکی به فارسی».
آثار دکتور شفیقه یارقین
شعر و ادبیات
شرم شبنم
لحظههای بیشتاب
کوچ فرشتهها
رها در باد
از تبار بهاری دیگر
آلیسدن بیر سیس
اویغاق توشلر
به امید دیدار
ایپک قنات قلدیرغاچ
رنگینکمان صد رنگ
داستان و ادبیات کودک
ینه کوریشگونچه
چوزیلگن قولاقلر
یلغانسیز شهر
ایككی كوچوكچه
شهزاده و سوو پریسی
آق جوجه
آییم ایتگن ایرتكلر
پژوهش، ترجمه و تصحیح
دیوان ظهیرالدین محمد بابر
دیوان نادره بیگم
بابرنامه
زندگانی و آثار کامران میرزا
در بارۀ زبان، خط و فرهنگنویسی تورکی
رباعیات مولانا جلالالدین محمد بلخی
نی تیلمـاجی
فرهنگ اوزبیکی به فارسی
ترکی آتلر سوزلیگی
ایپک تالهلری
دیوان شاه غریب میرزا غریبی
سیمای میرعلیشیر نوایی
بابرگه ارمغان
نصاب الصبیان
ترجمه اشعار بابر به دری
ترکان پارسیگوی
هنر نطاقی
